ÇAY HAKKINDA

Çay bitkisinin bilimsel adı camelia sinensisdir.Asya ‘ya özgü yeşil yapraklı bir çalıdır. Yaprağını dökmeyen,tüm yıl yeşil kalan çay bitkisi, yaprakları küçük ve sık , çiçekleri sarı ve beyaz renkli, güzel kokulu ve kısa saplıdır.

Çay, nemli iklimlerde yetişir. Çay bitkisi soğuktan ve dondan hoşlanmaz rüzgarı sevmez. Çay bol yağış isteyen bir bitki olup,gelişme döneminde yağışın 1200mm in üstünde olması gerekir.Yağışın yavaş ve sürekli olması arzu edilir. Doğada büyümeye bırakıldığında zaman bir ağaç görünümünü alır ve ekonomik ömrü ortalama 100 yıldır.

Morfolojik olarak 3 çeşit çay vardır.
• Çin Çayı (Camellia Sinensis var. Sinensis)
• Assam Çayı (Camellia Sinensis var. Assamica)
• Kamboçya Çayı ( Camellia Sinensis var. Cambodiensis)

Çin Çayı: Küçük ,mat ve sert yapraklıdır.Deniz seviyesinden takriben 1200 metre yükseklikte yetişebilen,4 metre ye kadar boylanabilen çok gövdeli bir ağaçtır.
Assam Çayı:Büyük, parlak ve yumuşak yapraklıdır. Soğuğa, kuraklığa ve hastalıklara karşı daha dayanıksızdır. Geç ve seyrek çiçek açar.Hindistan’a ait 2000-3500 metrede yetişebilen bir çay çeşididir.
Kamboçya Çayı: Yaprak büyüklüğü Çin çayı ve Assam çayı arasındadır. Genellikle yapraklar geniş elips şeklinde olup meyve ve tohum yönünden diğer çay çeşitleri ile benzerlik gösterir.
Türkiye’deki çay sahaları Çin-Assam melezidir.

Hasat çayın işlemesi için önemli olduğu gibi ürünün ekonomisi yönünden de en uygun şekilde yapılmalıdır. Çay işlemeye uygunluğu yönünden genç ve körpe çay yaprağı ile tomurcuğunun toplanması esastır. Genel bir kural olarak iki yaprak bir tomurcuğun toplanması istenmektedir, bu durum çayın kolay işlenmesini ve kalitesini arttırmaktadır. Hasatta dikkat edilecek bir önemli nokta da hasat sonrası ocakta yeterli miktarda olgun yaprağın bırakılmasıdır. Bir sonraki hasat için bitkinin gereksinim duyduğu gücü bulabilmesi için önemlidir.

Türkiye`de çay yetiştiriciliği Doğu Karadeniz bölgesinde yaşayan halka geçim kaynağı yaratmak ve ülkenin çay talebini karşılamak amacıyla Cumhuriyetin ilk yıllarında başlatılmıştır. 1924 yılında çıkarılan 407 sayılı yasa ile başlayan süreç, devletin uzun yıllar teşvik ve destekleme uygulamaları ile bölgenin en temel geçim kaynağı ve istihdam potansiyeli olmuştur.

Birleşmiş Milletler Dünya Tarım Örgütü’nün (FAO) verilerine göre, dünyada ortalama kişi başına çay tüketimi 1 kilonun altında belirlenirken, Türkiye’de ise bir kişinin yıllık çay tüketim ortalaması 3 kilonun üzerine çıkıyor. Dünyanın en kalabalık nüfusuna sahip ülkesi Çin’de yılda ortalama 1 milyon 600 bin kilo kuru çay tüketilirken, dünyanın nüfusunu en yoğun ikinci ülkesi olan Hindistan’da yılda 1 milyon tona yakın çay tüketiliyor. Dünyada çayın en fazla tüketildiği 3. ülke ise ortalama 240 bin tonla Türkiye. Ülkelerin nüfuslarına orantılandığında ise dünyada en fazla çay Türkiye’de içiliyor.

Türkiye çay üretiminde ise yıllık ortalama 220 bin ton ile 5. sırada. İlk sırada ise 1 milyon 763 bin dekar alanda 1 milyon 940 bin ton civarında çay üreten Çin geliyor. Ardından ise sırayla Hindistan, Srilanka, Kenya, Endonezya, Vietnam, Myanmar ve Türkiye geliyor.